KUZEYEGEHABER-Cardiff Üniversitesi bünyesinde bulunan bilim insanlarından oluşan bir ekip, evrenin en gizemli oluşumlarından birisi olan süper kütleli kara deliklerin nasıl meydana geldiklerini açıklamak konusunda önemli bir gelişme sağladılar.
Araştırmacılar, yeni geliştirilen bir teknikle süper kütleli bir kara deliğe yakınlaşarak bu oluşumların bugüne kadar görülmeyen netlikteki görüntülerini yakalamayı başardılar.
Süper kütleli kara deliklerin oluşumu konusunda bugün çok az şey biliniyor. Bazı araştırmacılara göre bu devasa oluşumlar, büyük patlamadan sonraki ekstrem şartlarda meydana geldiler. Ya da farklı bir görüşe göre dev yıldızların ölümüyle ortaya çıkan ‘tohum’ kara deliklerden çok sonra meydana geldiler. Ancak her iki görüş de kendine has bazı sorunlar taşıyordu.
Süper kütleli kara deliklerin gizemi..
Bu görüşlerden ilki doğru olsaydı süper kütleli kara delikler, aşırı büyük kütleye (Güneş’ten yüzlerce binden milyonlarca bine kadar daha fazla) sahip olarak doğmuş olacaklardı. Ayrıca bu kara delikler aynı zamanda sabit bir ‘minimum boyuta’ sahip olacaklardı.
Eğer ikinci görüş doğru olsaydı o zaman süper kütleli kara delikler Güneş’ten yaklaşık 100 kat daha fazla kütleye sahip olarak, yani birinci görüştekilerden hayli küçük bir kütleyle doğacaklardı. Bu kara delikler diğer yıldızlardan ve gaz bulutlarından beslenerek büyüyeceklerdi.
İki görüş arasındaki fark görüldüğü üzere temel olarak kara deliklerin boyutu oluyor. Ancak gökbilimciler, bugüne kadar ne kadar çalışma yapmış olsalar da süper büyük kara deliklerin en küçük kütlesini bulamadılar. Bu da yıllardır süren bu iki görüşün ardındaki gizemin çözülmemesine neden oldu.
Gizemin çözülmesinde önemli bir adım..
İşte Cardiff Üniversitesi tarafından yapılan araştırma, bugüne kadar gözlemlenen en küçük kütleli süper kütleli kara deliğin gözlemlenmesini sağladı. Gözlemlenen kara delik, Güneş’e göre 1 milyon kata yakın bir kütleye sahip. Bu kara delik, bize 10 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan NGC 404 galaksisinde gözlemlendi.
Süper kütleli kara delik, Atacama Büyük Milimetre/Milimetrealtı Dizisi (ALMA) radyo teleskoplarında yeni bir tekniğin uygulanmasıyla gözlemlendi. Gözlemlenen kara delik, az önce bahsettiğimiz görüşlerden ilkine uyan bir yapıya sahipti. Ancak bu, bundan sonra yapılan çalışmaların yalnızca ilk adımı olacaktı.
Yeni çalışmayla gözlemlenen kara delik ilk görüşe uyuyor olsa da bu durum herhangi bir görüşün yanlışlığını kanıtlayamıyor. Yapılan keşif şu anda bu gizemi araştırma konusunda dev bir adım olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte gözlemlenen kara delik, bugüne kadar gözlemlenen en düşük kütleli süper kütleli kara delik olma özelliğini taşıyor..
