KUZEYEGEHABER-HDP İzmir Milletvekili ekolojist Murat Çepni, demirçelik fabrikaları, termik santraller, petro kimya tesisleri, gübre sanayi, gemi söküm tesisleri gibi işletmelerin faaliyet gösterdiği İzmir Aliağa’da, 1961 yılından günümüze kadar ağır sanayi tesislerinin hava, su, toprak ve denizi kirleterek, ekolojik yıkımın yaşandığını söyledi.
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun Kara Raporuna göre 2021 yılı İzmir’de en kötü hava kalitesi Aliağa’da ölçüldüğü bilgisini paylaşan HDP’li Çepni, “DSÖ yıllık kılavuz değerlerinin iki katından fazla kirlilik tespit edilmiştir. Aliağa gemi söküm tesisleri, yıllardır hurda gemilerin sökümü sürecinde yaşanan kirlilik, iş cinayetleri, asbest ve tehlikeli maddeler ile gündeme gelmektedir. Radyoaktif ve ağır kimyasallar içeren kirleticiler ortaya çıkmaktadır. Bu maddelerin insan sağlığı için öldürücü zararları vardır” uyarısında bulundu.
“DENETİM YOK DENECEK KADAR AZ..”
Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında gemi sökümü yapan tek ülke olduğunu, Aliağa’da çevreye yayılan kirleticiler nedeniyle kanser gibi hastalıklara yakalanıp hayatlarını kaybedenlerin sayısının Türkiye ortalamasının üstünde olduğuna dikkat çeken HDP’li Çepni, Uluslararası Basel Sözleşmesi ve Hong Kong Uluslararası sözleşmelerinin imzalamasına karşın, halk sağlığı, iş güvenliği ve çevreye karşı risk oluşturmayacak şekilde faaliyet göstermeleri sağlanamadığını, denetimin yok denecek kadar az olduğu iddialarını dile getirdi.
“ZARARLAR NASIL TELAFİ EDİLECEK?”
Aliağa’da çevre kirliliğine etkin ve kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini vurgulayan Ekolojist Çepni, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a şu soruları yöneltti:
Aliağa’da faaliyet gösteren tesislerin, tarım alanlarına, su varlıklarının, havaya ve halk sağlığına verdiği zararlar tespit edilmiş midir? Bu zararlar nasıl telafi edilecektir?
Bakanlığınız verilerine göre Aliağa’da kaç ton hurda demirde tehlikeli kimyasal atığa rastlanmıştır? Bunların bertarafı yapılmış mıdır?
Gemi söküm işi çok tehlikeli faaliyetlerden biridir. Gemi söküm tesislerinde denetimler hangi sıklıkta ne şekilde yapılmaktadır? Yönetmeliklere aykırı söküm işi yapılan tesislere yaptırım uygulanmakta mıdır?
Aliağa’da 5 yılda 714 gemi sökümü yapıldığı ve 241 bin 970 kilogram asbest bertaraf edildiği bilgisi mevcuttur. Gemi söküm işinde çalışan işçiler, bu rakamın çok üstünde asbestin açığa çıktığı ve yönetmeliklere uygun bertarafının yapılmadığını iddia etmektedirler. Bakanlığınız bu iddiaları araştırılmakta mıdır? Meydana çıkan asbest nasıl hesaplanmaktadır? Bu konuda işletmelerin beyanı mı esas alınmaktadır?
Aliağa’da demir çelik fabrikalarından çıkan cüruf ve baca atıklarının neden olduğu halk sağlığı sorunları için Sağlık Bakanlığı ile işbirliği yapılmakta mıdır?
Aliağa’da hava kalitesi ölçümleri ne şekilde yapılmaktadır? Son üç yıla ait ölçümler kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Aliağa’da radyoaktif ve asbest tehlikesini ortadan kaldırmak için gemi söküm işlerinin sonlandırılması için çalışmalarınız olacak mıdır?
Bakanlığınız Aliağa’da halkın temiz ve sağlıklı çevrede yaşama hakkını nasıl sağlayacaktır? Yıllardır süren sanayi kirleticilerine etkin ve kalıcı çözüm üretilecek midir?
Bilim insanları, kirlilik açısından Aliağa’nın yeni tesisleri kaldıramayacağını dile getirmektedir. Aliağa’da yeni tesislerin kurulmaması için Bakanlığınızın çalışması var mıdır?..
