KUZEYEGEHABER-NASA’nın yürüttüğü yeni araştırma, Ay’ın yörüngesindeki bir “yalpalamanın” 2030’larda Dünya’da yıkıcı sellere yol açacağını ortaya koydu.
“Rahatsız edici seller” diye adlandırılan bu tür doğa olayları, halihazırda kıyı bölgelerinde görülen gelgitin, ortalama yüksekliğin yarım metre üzerine çıkmasıyla meydana geliyor. Bu seller, sokakları ve evleri sular altında bırakarak günlük yaşamı etkiliyor.
21 Haziran’da Nature Climate Change isimli hakemli bilimsel dergide yayımlanan araştırma, bu sellerin 2030’ların ortalarında daha sık ve düzensiz hale geleceğini gösterdi.
Araştırmaya göre, ABD kıyı şeridinin büyük kısmında meydana gelen yüksek gelgitlerde, en az 10 yıl boyunca üç ila dört kat artış görülecek.
Ayrıca, bu taşkınların yıl içinde eşit bir şekilde meydana gelmeyeceği ve sadece birkaç aya yoğunlaşacağı anlaşıldı.
NASA yöneticisi Bill Nelson, “Deniz seviyesine yakın alçak alanlar, artan sel nedeniyle giderek daha fazla risk altında kalıyor ama durum daha da kötüleşecek” diye konuştu.
Ay’ın kütleçekim kuvveti, yükselen deniz seviyeleri ve iklim değişikliğinin birleşimi, hem ABD’deki hem de dünyadaki kıyı taşkınlarını şiddetlendirmeye devam edecek.
Araştırmanın başyazarı ve Hawaii Üniversitesi’nde yardımcı doçent Phil Thompson, Ay’ın Dünya’daki selleri nasıl etkilediğini de açıkladı.
Thompson’ın aktardığına göre Ay yörüngesinde 18,6 yıl süren ritmik bir döngü mevcut. Bu döngülerde Ay, Dünya’ya göre konumu hafifçe değişecek şekilde yalpalıyor.
Bilim insanı, bu yalpalamaların aslında hep yaşandığını ama Dünya’nın iklim değişikliği nedeniyle ısınmasının ve deniz seviyelerinin yükselmesinin bu olayı giderek daha da tehlikeli hale getirdiğini aktarıyor.
Bu 18,6 yıllık sürecin yarısında Dünya’da yüksek seviyeli gelgitler normalden daha az görülüyor. Düşük seviyeli gelgitlerin sıklığı ise artıyor. Ancak diğer yarısında bu etki tersine çevriliyor ve yüksek seviyeli gelgitler artıyor.
Şu anda döngünün gelgit seviyelerinn yükseldiği kısmı yaşanıyor. Gelgitlerin şiddetleneceği bir sonraki kısım ise 2030’ların ortalarında başlayacak.
Thompson ve ekibine göre bu yüksek seviyeli gelgitler, 2030’larda deniz seviyelerinin küresel çapta yükselmesi nedeniyle yıkıcı bir hale gelecek.
Thompson, “Zaman içinde biriken bir etki de göreceğiz” diyor ve ekliyor:
Ayda 10-15 kez sel basan bir otopark, sular altında çalışmaya devam edemez. İnsanlar işe gidemedikleri için işlerini kaybeder. Lağım çukurları sızar ve bir halk sağlığı sorunu haline gelir..
Independent Türkçe, Livescience, Hindustan Times
Derleyen: Çağla Üren
