Bir yaşam biçimi olarak ekoköy ideali, insanların kişisel özgürlükleri ile başkalarına karşı sorumlulukları arasında bir denge oluşturmalarıdır. İnsanın ortak ihtiyaca yönelik oluşumlar yaratabilmesini sağlar. İnsanların birlikte daha çok sosyalleşme arzularını, bireylerin hem kişisel hem de grubun bir parçası olarak gelişimlerini destekleyen bir ortam yaratılmasını sağlar.
Ekoköy, herkesin kendi sorumluluklarının çerçevesini görebildiği yetki ve sınırlarını ölçebildiği kadar küçük bir ortamdır. Bahçecilik ve barınma yapımları gibi günlük uğraşlar, çocukların gelişimi açısından önemlidir.
Çocuklar kendilerine değişik yetiler kazandıran tecrübelerle büyür. Ekonomik düzen, sınırsız ihtiyaçlar ilkesinin tersi bir mekanizmayla çalışır. Finansal ihtiyaçları azaltacak, asgari tüketim zemini yaratacak, sosyal ve aile hayatını destekleyici bir yapı oluşturacak şekilde tasarlanır.
Ekoköyde yaşayan birey, daha az kazanmak pahasına da olsa iş ve evi arasındaki mesafeyi yakınlaştırır. Ulaşımda zaman kaybının önüne geçer. Böylece dışarıda harcanan iş saatleri azaltılır. Ekoloji ve insan odaklı bu yaşam tarzında sosyal hayatla ve aile ile ilgilenebilecek zaman çok önemlidir. Aidiyetin çoğalmasına ve yerel işlerin kurulabilmesine olanak yaratılır. İş hayatı ile sosyal hayatın ayrışmasının önüne geçilir.
Alternatif ekonomik sistemlerin yaratılmasının önü açılır. Ekoköyün küresel sistemden daha bağımsız ve daha dayanıklı hale gelmesi sağlanır. Ekonomik faaliyetler çoğu kez alternatif bir değiş tokuş prensibine dayanır. Bu da kişisel yeterliliklerin veya becerilerin özgünleşmesi noktasında bireysel gelişimin önemini ortaya çıkarır.
Ekoköylerde, insan doğal dünya ile uyumlu olabilme duygusunu yeniden hatırlar. Dünyanın sonsuz evrenin bir parçası olduğunu unutmadan yaşamayı öğrenir. Doğal döngülere uyum sağlar. Gezegenimiz üzerindeki tüm yaşam biçimlerine saygı gösterir. Doğa ve canlılar ile bağlılığını yeniden kurar ve bu bağı kuvvetlendirir.
Kültürel ve ruhsal faydalarını düşündüğümüzde, manevi amaçlı birçok ekoköy de geleneksel kültürlerin yeniden canlandırıldığını görmekteyiz. Bozulmamış saf insan-maneviyat uyumunun sağlandığından söz edebiliriz. Dünyamız ve onun üzerindeki tüm oluşumlar ile uyum içinde yaşadığımız hayat biçimine geri döndürüldüğümüz bir maneviyat bağı oluşur..
