KUZEYEGEHABER-Bir helyum hidrit moleküler iyonu (HeH+); ‘Büyük Patlama’ artıklarının bir araya gelmesiyle oluşan, bir helyum ve bir hidrojenden meydana gelen iyondur. Bilim insanları, bunu tüm kozmos boyunca bulmayı ummuşlardı fakat onlarca yıl hiçbir yerde bulamadılar.
Araştırmacılar, 1925 yılında bu iyonlardan bazıları hakkında ipuçlarına ulaştılar. Bu yüzden bu iyonların var olduğuna inanılıyordu. Şimdiyse bu iyonlar, gezegenimizden çok uzak bir bölgede tespit edildi.
HeH+ iyonlarına Dünya’dan 2.900 ışık yılı uzakta rastlandı:
Geçtiğimiz nisan ayında ünlü bilim dergisi Nature’da uluslararası gök bilimcilerin oluşturduğu bir uzay ekibi, Dünya’dan yaklaşık 2.900 ışık yılı uzakta bulunan bir gaz bulutu olan NGC 7027’nin içinde HeH+ moleküllerini tespit ettiğini açıkladı.
Bu tespit, gözlemevi SOFIA çalışma hâlindeyken yapıldı. Çalışmanın yazarları “Evrenin kimyası bu iyonla başladı” ifadelerini kullandı. Burada rapor edilen en açık tespit ise onlarca yıl süren bir aramanın sonunda mutlu bir sona kavuşuyor olması.
Evren’de bulunan bazı moleküller, Dünya’nın atmosferi tarafından görülmediği için yeryüzünden izlenemiyor. Bu sorunu aşmak için gök bilimciler, NASA’nın SOFIA adlı uzay gözlemevini kullandılar. Yerden yaklaşık 14 bin metre yükseklikte uçan SOFIA, kızılötesi dalgaları kolayca inceleyebiliyor.
Big Bang nedir?
- yüzyıla girdiğimizde evrenin nasıl oluştuğuna dair bilimsel bir teori mevcut değildi. 1927 yılında Belçikalı fizikçi ve din insanı Georges Lemaitre, Einstein’ın geliştirdiği Genel İzafiyet Teorisi denklemlerinden hareketle ‘Big Bang’ yani ‘Büyük Patlama Teorisi’ni ortaya attı.
Bu teoriye göre yaşadığımız evren, yaklaşık 14 milyar yıl önce Big Bang olarak bilinen bir patlama ile ortaya çıktı. Evrende gözlemlediğimiz tüm maddeler, patlamadan önce avuca sığacak kadar bir yere sıkışmıştı.
Yaşadığımız bu yer, zaman ve çevremizde bulunan her şey bu açılmayla, avuç içi kadar olan küçük bir alandan ortaya çıktı. Başlangıçtan önce ise bu avuç içi kadar olan yer tanımsız ve bilinmezdi.
Evrenin ilk molekülü olarak bilinen helyum hidrit iyonu ya da hidrohelyum katyonu (HeH+) ise bir protonun gaz hâlindeki bir helyum atomu ile reaksiyona girmesi sonunda oluşan pozitif yüklü bir iyondur. İlk olarak 1925’te keşfedildi ve moleküler hidrojen ile izoelektronik olduğu belirlendi..
Kaynak-Webtekno
